Alles over je rijbewijs: van aanvragen tot de kleine lettertjes op de achterkant

Een rijbewijs is meer dan een pasje dat je bij een verkeerscontrole moet tonen. Het is een officieel document dat bewijst dat jij veilig een voertuig kunt besturen. Toch weten veel mensen maar weinig over wat er precies op staat, hoe je het aanvraagt en wat je moet doen als het kwijt of verlopen is. In dit stuk lees je alles wat je erover moet weten, op een rijtje gezet zonder moeilijke woorden.

Hoe je een rijbewijs aanvraagt en wat dat kost

Om een rijbewijs te halen, begin je met rijlessen bij een erkende rijschool. Daarna doe je eerst een theorie-examen en vervolgens een praktijkexamen, beide bij het CBR. Slaag je voor beide onderdelen, dan kun je je rijbewijs aanvragen bij de gemeente waar je staat ingeschreven. Je hebt daarvoor een geldig identiteitsbewijs en een pasfoto nodig die voldoet aan de regels. De kosten voor het rijbewijs zelf liggen rond de 42 euro, maar de examens en rijlessen kosten al snel een stuk meer. Reken voor rijlessen, theorie en praktijkexamen samen al gauw op een bedrag tussen de 1.500 en 2.500 euro, afhankelijk van hoeveel lessen je nodig hebt.

Wat er op je rijbewijs staat en wat dat betekent

Op de voorkant van je rijbewijs staan je naam, geboortedatum, een foto en de categorieën waarvoor je bevoegd bent. De bekendste categorie is B, waarmee je een gewone personenauto mag besturen. Op de achterkant vind je je burgerservicenummer, ook wel bsn genoemd. Dat staat linksboven, voor de schuine streep. Achter die streep staat het documentnummer. Je rijbewijsnummer zelf staat op de voorkant bij rubriek 5 en is door middel van lasergravering verhoogd aangebracht, zodat je het kunt voelen. Dat is één van de echtheidskenmerken van het rijbewijs uit 2014. Zo is het moeilijker om het document na te maken of aan te passen.

Hoe lang je rijbewijs geldig is en wanneer je het moet vernieuwen

Een rijbewijs voor personenauto’s en motoren is in Nederland tien jaar geldig als je het voor je 65e verjaardag hebt aangevraagd. Ben je ouder dan 65, dan is het rijbewijs vijf jaar geldig. Voor vrachtwagens en bussen gelden kortere termijnen en zijn er soms ook medische keuringen nodig. Na het verlopen van je rijbewijs mag je niet meer rijden totdat je een nieuw document hebt. Verlengen doe je ook bij de gemeente, al minstens twee weken voor de vervaldatum. Let op: je kunt je rijbewijs niet verlengen, je vraagt feitelijk een nieuw document aan. Dat kost opnieuw geld en een nieuwe pasfoto.

Wat je doet bij verlies, diefstal of schade aan je rijbewijs

Raak je je rijbewijs kwijt of wordt het gestolen, dan moet je dit melden bij de politie. Met een aangifte of een verklaring van vermissing kun je daarna bij de gemeente een vervangend document aanvragen. Je betaalt daarvoor dezelfde kosten als voor een normaal nieuw rijbewijs. Is je rijbewijs beschadigd of onleesbaar geworden, dan is het verstandig om ook dan een nieuw document aan te vragen. Een beschadigd of vervaagd rijbewijs kan problemen geven bij verkeerscontroles of in het buitenland. Bewaar je rijbewijs dus op een veilige plek en pas op voor vocht en hitte, want die kunnen het document aantasten.

Veelgestelde vragen

Kan ik met een Nederlands rijbewijs ook in het buitenland rijden?
Met een Nederlands rijbewijs mag je in alle landen van de Europese Unie rijden. Buiten de EU gelden andere regels. In sommige landen is een internationaal rijbewijs nodig. Dat kun je aanvragen bij de ANWB of bij sommige gemeenten. Kijk altijd van tevoren na wat de regels zijn in het land waar je naartoe gaat.

Wat zijn de categorieën op een rijbewijs en wat houden ze in?
Op een rijbewijs staan letters die aangeven welke voertuigen je mag besturen. Categorie A is voor motoren, categorie B voor personenauto’s en kleine busjes, categorie C voor vrachtwagens en categorie D voor bussen. Er zijn ook subcategorieën, zoals AM voor brommers. Elke categorie heeft zijn eigen examen en soms ook zijn eigen leeftijdseis.

Mag je rijden als je rijbewijs net verlopen is?
Nee, rijden met een verlopen rijbewijs is niet toegestaan. Als je wordt gecontroleerd en je rijbewijs is verlopen, kan je een boete krijgen. Zorg er daarom voor dat je op tijd een nieuw rijbewijs aanvraagt bij de gemeente, zodat je niet zonder geldig document komt te zitten.

Hoe snel krijg je je rijbewijs nadat je het hebt aangevraagd?
Na de aanvraag bij de gemeente ontvang je je rijbewijs meestal binnen vijf tot tien werkdagen thuis per post. In sommige gevallen kan het iets langer duren. Je kunt bij de meeste gemeenten ook kiezen voor spoed, maar daar zijn extra kosten aan verbonden.