Ethereum blockchain: het digitale netwerk dat veel meer kan dan geld versturen

De Ethereum blockchain is één van de bekendste en meest gebruikte digitale netwerken ter wereld. Waar veel mensen denken dat het alleen over digitaal geld gaat, klopt dat niet helemaal. Dit netwerk doet veel meer dan alleen betalingen verwerken. Het is een open platform waarop ontwikkelaars allerlei toepassingen kunnen bouwen, zonder tussenkomst van een bank of overheid. Dat maakt het anders dan gewone financiële systemen en ook anders dan Bitcoin, dat puur bedoeld is als digitale munt.

Hoe dit gedecentraliseerde netwerk werkt

Ethereum is in 2015 gelanceerd door de Russisch-Canadese ontwikkelaar Vitalik Buterin. Het netwerk bestaat uit duizenden computers over de hele wereld die samenwerken om informatie op te slaan en te controleren. Niemand heeft de controle over het hele netwerk, wat het moeilijk maakt om te hacken of te manipuleren. Elke transactie die plaatsvindt, wordt vastgelegd in een blok. Die blokken worden aan elkaar gekoppeld, wat de naam blockchain verklaart. De native munt van dit netwerk heet Ether, afgekort als ETH. Je hebt Ether nodig om transacties te betalen of om gebruik te maken van apps die op het netwerk draaien. Die transactiekosten heten gas fees.

Slimme contracten maken veel mogelijk

Een van de grootste vernieuwingen die Ethereum introduceerde, zijn slimme contracten. Dat zijn stukken computercode die automatisch uitgevoerd worden als aan bepaalde voorwaarden is voldaan. Stel dat twee mensen een afspraak maken: zodra persoon A betaalt, krijgt persoon B automatisch toegang tot een digitaal bestand. Dit gaat volledig automatisch, zonder dat er een notaris of tussenpersoon nodig is. Slimme contracten worden gebruikt voor uiteenlopende doeleinden, zoals het uitgeven van digitale tickets, het regelen van verzekeringen en het vastleggen van eigendomsrechten. Omdat de code openbaar zichtbaar is, kan iedereen controleren of een contract eerlijk is opgesteld.

Gedecentraliseerde apps en nieuwe digitale mogelijkheden

Op basis van slimme contracten zijn er inmiddels duizenden gedecentraliseerde applicaties gebouwd, ook wel dApps genoemd. Deze apps draaien niet op de servers van één bedrijf, maar op het gedistribueerde netwerk zelf. Denk aan digitale marktplaatsen, leenplatformen voor crypto of spelletjes waarbij spelers echt eigenaar zijn van hun in-game items. Die digitale bezittingen worden vaak opgeslagen als NFT, een uniek digitaal token dat bewijst dat iemand eigenaar is van iets. Het begrip DeFi, wat staat voor gedecentraliseerde financiën, is ook sterk verbonden met dit netwerk. DeFi maakt het mogelijk om te lenen, te sparen of te handelen zonder tussenkomst van een traditionele bank. Dit trekt zowel particulieren als bedrijven aan die op zoek zijn naar alternatieven voor het gewone financiële systeem.

De overstap naar een zuiniger systeem

In september 2022 maakte het netwerk een grote technische stap door over te schakelen van een systeem dat veel energie verbruikte naar een nieuw model. Dit heet de overgang van Proof of Work naar Proof of Stake, ook wel bekend als The Merge. Bij het oude systeem moesten computers zware rekensommen maken om transacties te controleren, wat enorm veel stroom kostte. Bij het nieuwe systeem stellen deelnemers hun eigen Ether beschikbaar als onderpand om transacties te valideren. Dit kostte het netwerk naar schatting meer dan 99 procent minder energie. Dat is een grote stap voor een netwerk van deze omvang. De komende jaren staan verdere verbeteringen gepland om het netwerk sneller en goedkoper te maken, zodat het voor nog meer mensen toegankelijk wordt.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen Ethereum en Bitcoin?
Bitcoin is ontworpen als digitale munt en heeft als belangrijkste doel het opslaan en versturen van waarde. Ethereum is een breder platform waarop ontwikkelaars applicaties en slimme contracten kunnen bouwen. Hoewel Ether ook als betaalmiddel gebruikt wordt, is het netwerk zelf veel veelzijdiger dan Bitcoin.

Hoe veilig is het netwerk voor gewone gebruikers?
Het netwerk zelf is goed beveiligd door de verspreide opzet waarbij duizenden computers samenwerken. Toch kunnen gebruikers zelf risico lopen, bijvoorbeeld door het verliezen van hun wachtwoord of door oplichting via nep-apps. Wie het netwerk wil gebruiken, doet er goed aan om betrouwbare software te kiezen en nooit de privésleutel van zijn digitale portemonnee te delen.

Wat zijn gas fees precies?
Gas fees zijn de kosten die je betaalt om een transactie of een slim contract uit te voeren op het netwerk. Deze kosten worden uitgedrukt in een kleine eenheid van Ether en variëren afhankelijk van hoe druk het netwerk is. Als veel mensen tegelijk gebruik maken van het netwerk, stijgen de kosten tijdelijk.

Kan iedereen een applicatie bouwen op dit netwerk?
Ja, het netwerk is openbaar toegankelijk. Iedereen met kennis van programmeren kan een slimme contract of een gedecentraliseerde app bouwen en publiceren. Er is geen toestemming nodig van een centrale partij. Dit maakt het aantrekkelijk voor ontwikkelaars die zonder beperkingen willen werken.